ชื่อเรียกกล่องกระดาษลูกฟูก ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ แต่ละแบบเรียกว่าอะไร

กล่องกระดาษลูกฟูกภาษาอังกฤษเรียกว่า corrugated box ส่วนแต่ละแบบมีชื่อเรียกทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เช่นกล่องฝาชนเรียกว่า RSC (regular slotted container) และกล่องหูช้างเรียกว่า mailer box ชื่อไทยส่วนใหญ่ตั้งตามหน้าตาของฝาที่คนเห็น อย่างฝาชน ฝาเกย ฝาเสียบ และหูช้าง ส่วนชื่ออังกฤษมีทั้งชื่อที่บอกโครงสร้าง อย่าง slotted container และชื่อที่บอกการใช้งาน อย่าง mailer box

ชื่อเหล่านี้ไม่มีหน่วยงานใดกำหนดเป็นชื่อกลาง ชื่อเดียวกันจึงอาจหมายถึงคนละแบบในบางที่ และกล่องแบบเดียวกันก็มีได้หลายชื่อ วงการกล่องลูกฟูกสากลจึงมีระบบรหัส FEFCO เป็นแค็ตตาล็อกอ้างอิงกลาง แต่ละรหัสคู่กับ die-line (แบบกางของกล่องที่แสดงเส้นตัดและเส้นพับ) หนึ่งแบบ ตารางในบทความนี้ใส่รหัสไว้คู่กับชื่อสำหรับเทียบแบบ

ตารางชื่อเรียกกล่องลูกฟูกที่ใช้บ่อย

ตารางเรียงจากกล่องสล็อตที่ใช้มากที่สุด ไปจนถึงกล่องไดคัทและชิ้นส่วนภายใน คอลัมน์สุดท้ายคือรหัสในแค็ตตาล็อก FEFCO ชื่อที่ครอบคลุมหลายแบบย่อยเขียนว่า "หลายรหัส"

กล่องหูช้าง ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

ชื่อที่ใช้กันมากที่สุดคือ mailer box ชื่อหูช้างมาจากหูสองข้างที่ปลายฝา พอปิดฝาลงมาจะเสียบหูเข้าช่องที่ผนังด้านข้าง กล่องจึงล็อกในตัวโดยไม่ต้องใช้เทปหรือกาว ภาษาอังกฤษเรียกหูแบบนี้ว่า ear lock และเว็บไทยบางแห่งเรียกกล่องนี้ว่า tuck side box

ในต่างประเทศ mailer box เป็นแบบที่นิยมสำหรับส่งพัสดุทางไปรษณีย์และกล่องสมาชิกรายเดือน (subscription box) เพราะส่งมาแบบแบนและประกอบง่าย ในแค็ตตาล็อก FEFCO กล่องแบบนี้อยู่ที่รหัส 0427 ในกลุ่มกล่องพับจากแผ่นเดียว

กล่องฝาเสียบ ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

กล่องฝาเสียบภาษาอังกฤษเรียกว่า tuck end box คือกล่องที่ปลายฝามีลิ้นพับสอดเข้าตัวกล่อง เปิดปิดได้หลายครั้งโดยไม่ต้องใช้เทป ชื่อนี้ครอบคลุมหลายแบบ ที่ต่างกันจริงคือทิศของฝาและแบบของก้น

• ฝาบนกับฝาล่างเสียบไปทางเดียวกัน เรียกว่า straight tuck end
• ฝาบนกับฝาล่างเสียบสลับด้านกัน เรียกว่า reverse tuck end
• ฝาเสียบด้านบน ก้นเป็นลิ้นขัดกัน ที่ในไทยเรียกว่าฝาเสียบก้นขัด ภาษาอังกฤษเรียกก้นแบบนี้ว่า snap lock bottom
• ฝาเสียบด้านบน ก้นทากาวมาแล้วกางออกล็อกเอง เรียกก้นแบบนี้ว่า crash lock bottom หรือ auto bottom ก้นแบบเดียวกันนี้ใช้กับกล่องที่ฝาบนเป็นแบบฝาชนได้ด้วย

คำว่ากล่องฝาเสียบคำเดียวจึงยังไม่บอกว่าก้นเป็นแบบไหน เวลาคุยกันต้องบอกแบบของก้นต่อท้ายด้วย และใน FEFCO ก็ไม่มีรหัสเดียวที่แทนฝาเสียบได้ทั้งหมด อีกเรื่องที่ควรรู้คือ tuck end box เป็นแบบที่พบมากในกล่องกระดาษแข็งพับ (folding carton) ด้วย ถ้าหมายถึงกล่องกระดาษลูกฟูก ให้มีคำว่า corrugated อยู่ในชื่อเสมอ ส่วนการเทียบว่าฝาเสียบกับฝาชนแบบไหนคุ้มกว่า อยู่ในคำถามท้ายบทความ กล่องฝาชน RSC คืออะไร ต่างจากกล่องฝาเกยอย่างไร และเลือกแบบไหนดี

กล่องลูกฟูก ภาษาอังกฤษใช้คำไหน

คำที่ตรงที่สุดคือ corrugated box หรือ corrugated fiberboard box คำว่า carton, case และ cardboard box ก็มีคนใช้เรียกกล่องขนส่งที่ทำจากกระดาษลูกฟูกเช่นกัน แต่คำว่า cardboard คนในอุตสาหกรรมไม่ค่อยใช้ เพราะไม่ได้บอกว่าเป็นวัสดุอะไร อาจหมายถึงกระดาษแข็งแผ่นเดียว (paperboard) ที่ไม่มีลอนก็ได้ กล่องกระดาษแข็งพับที่ใช้กับยา เครื่องสำอาง หรือสบู่ ภาษาอังกฤษเรียก folding carton ซึ่งเป็นวัสดุคนละชนิดกับกล่องลูกฟูก

ศัพท์ที่มักเจอคู่กันในสเปกกล่องมีไม่กี่คำ

• corrugated board / corrugated sheet แผ่นลูกฟูก
• flute ลอน เช่น B flute, C flute
• liner กระดาษผิว ส่วน corrugating medium คือกระดาษที่ทำลอนตรงกลาง
• single wall / double wall บอร์ด 3 ชั้น และบอร์ด 5 ชั้น
• internal dimensions ขนาดภายใน ซึ่งเป็นค่าที่ใช้สั่งผลิตกล่อง

ลอนแต่ละแบบต่างกันอย่างไรอ่านต่อได้ที่ โครงสร้างกระดาษลูกฟูก: ลอน E B C BE BC ต่างกันอย่างไร

รหัส FEFCO มาตรฐานอ้างอิงแบบกล่องสากล

FEFCO คือสหพันธ์ผู้ผลิตกระดาษลูกฟูกแห่งยุโรป (European Federation of Corrugated Board Manufacturers) ผู้ทำเอกสาร FEFCO Code ซึ่งรวบรวมแบบกล่องมาตรฐานไว้เป็นรหัสสี่หลัก ระบบนี้เริ่มทำตั้งแต่ทศวรรษ 1960 เพื่อให้คนต่างภาษาอ้างถึงแบบกล่องเดียวกันได้ ฉบับล่าสุดคือฉบับที่ 12 เปิดตัวเมื่อมีนาคม 2022 มีแบบใหม่มากกว่าร้อยแบบ และสมาคมกล่องลูกฟูกระหว่างประเทศ (ICCA) รับไปใช้ด้วย ในเอกสารมีภาพ die-line กับภาพกล่องที่พับแล้วของแต่ละแบบ แต่ไม่ได้ตั้งชื่อให้รหัสรายตัว ชื่ออย่าง RSC หรือ mailer box จึงเป็นชื่อที่ตลาดเรียกกันเอง

สองหลักแรกของรหัสบอกกลุ่ม สองหลักหลังบอกแบบในกลุ่มนั้น กลุ่มที่เจอในงานกล่องทั่วไปมีดังนี้

• 01 แผ่นและม้วน กระดาษลูกฟูกที่ขายเป็นแผ่นหรือเป็นม้วน ยังไม่ขึ้นรูป
• 02 กล่องสล็อต ทำจากแผ่นเดียว มีรอยต่อหนึ่งจุดที่ทากาว เย็บลวด หรือติดเทป แล้วปิดบนล่างด้วยฝาของตัวเอง
• 03 กล่องฝาครอบ มักมีมากกว่าหนึ่งชิ้น เช่นตัวกล่องกับฝา สวมทับกัน
• 04 กล่องพับและถาด ส่วนใหญ่ทำจากแผ่นเดียว ก้นกล่องพับต่อขึ้นเป็นผนังและฝา กล่องหูช้างอยู่กลุ่มนี้
• 05 กล่องสไลด์ ชิ้นในกับปลอกนอกสวมเลื่อนเข้าหากัน
• 06 กล่องทรงแข็ง มีปลายสองชิ้นกับตัวกล่อง ต้องเย็บหรือยึดก่อนใช้งาน
• 07 กล่องทากาวสำเร็จ ส่งมาแบบพับแบน กางออกก็ใช้ได้ กล่องก้นล็อกอยู่กลุ่มนี้
• 08 บรรจุภัณฑ์ค้าปลีกและอีคอมเมิร์ซ ชั้นวางโชว์ ณ จุดขาย ถาดวางสินค้า และกล่องสำหรับขายออนไลน์ เป็นกลุ่มที่เพิ่มเข้ามาในฉบับล่าสุด
• 09 ชิ้นส่วนภายใน ไส้กั้น แผ่นรอง แผ่นบุรอบใน ทั้งแบบที่อยู่ในตัวกล่องและแบบแยกชิ้น

บางครั้งจะเห็นเลขต่อท้ายหลังจุด เช่น 0201.2 เลขนี้คือแบบที่ปรับมาจากแบบมาตรฐาน และเอกสาร FEFCO ระบุว่าบางแบบเป็นของผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งเท่านั้น เลขหลังจุดชุดเดียวกันจึงอาจหมายถึงคนละแบบในแต่ละที่

บอกแบบกล่องอย่างไรให้เข้าใจตรงกัน

ชื่อไทยหรือชื่ออังกฤษอย่างเดียวยังทำให้แต่ละคนนึกถึงกล่องคนละใบได้ ข้อมูลที่ทำให้ผู้ซื้อกับผู้ผลิตเห็นภาพเดียวกันมีสี่อย่าง

• ชื่อแบบกล่อง ภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษก็ได้ พร้อมภาพหรือ die-line ถ้ามี
• ขนาดภายใน ยาว × กว้าง × สูง โดยยาวและกว้างวัดที่ปากกล่อง สูงวัดจากปากถึงก้น
• สเปกกระดาษ คือชนิดลอนและเกรดกระดาษ
• กล่องตัวอย่าง ถ้าเป็นกล่องไดคัทหรือแบบที่ปรับจากแบบทั่วไป

ตัวอย่างที่ชัดพอคือ "กล่องฝาชน ขนาดภายใน 300 × 200 × 150 มม. ลอน C" ตามด้วยเกรดกระดาษ ส่วน "กล่องลังสีน้ำตาลขนาดกลาง" จะได้คำตอบคนละสเปกจากแต่ละคนที่อ่าน แบบกล่องที่สั่งผลิตได้ทั้งกลุ่มสล็อต ไดคัท และงานประกอบ ดูได้ที่หน้า กล่องกระดาษลูกฟูกสั่งผลิต

กล่องที่ไม่มีในตารางข้างบน เช่นกล่องหูหิ้ว กล่องหกเหลี่ยม หรือชุดกล่องหลายชิ้น มักไม่มีชื่อกลาง งานแบบนี้ต้องคุยกันด้วย die-line และกล่องตัวอย่างเป็นหลัก ส่วนภาพรวมว่ากล่องแต่ละกลุ่มต่างกันที่วิธีขึ้นรูปและต้นทุนอย่างไร อยู่ใน ประเภทกล่องกระดาษลูกฟูกมีกี่แบบ ดูจากวิธีขึ้นรูป 4 กลุ่มก็เลือกได้ตรงงาน

คำถามที่พบบ่อย

กล่องลูกฟูกภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร
เรียกว่า corrugated box คำว่า carton, case และ cardboard box ก็ใช้กันได้ แต่ถ้าต้องการให้ชัดว่าเป็นกล่องลูกฟูก ควรมีคำว่า corrugated อยู่ด้วย เพราะ carton กับ cardboard อาจหมายถึงกล่องกระดาษแข็งที่ไม่มีลอน

RSC ย่อมาจากอะไร
RSC ย่อมาจาก Regular Slotted Container คือกล่องฝาชน ฝาบนและฝาล่างแต่ละด้านยาวครึ่งหนึ่งของความกว้างกล่อง จึงพับมาชนกันพอดีตรงกลาง ในแค็ตตาล็อก FEFCO คือรหัส 0201

FEFCO คืออะไร
FEFCO คือสหพันธ์ผู้ผลิตกระดาษลูกฟูกแห่งยุโรป ผู้ทำระบบรหัสแบบกล่องสี่หลักที่ใช้อ้างอิงกันในวงการกล่องลูกฟูกทั่วโลก แต่ละรหัสคู่กับ die-line หนึ่งแบบ จึงใช้เทียบได้ว่าชื่อที่เรียกต่างกันหมายถึงกล่องแบบเดียวกันหรือไม่

กล่องฝาครอบภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร
เรียกว่า telescope box ถ้าฝาครอบลงมาเต็มความสูงของตัวกล่องเรียกว่า full telescope ถ้าครอบลงมาแค่บางส่วนเรียกว่า partial telescope